De wandschemerlamp

Hij is al geruime tijd uit de mode maar velen onder ons kennen ‘m nog wel ‘De wandschemerlamp’. Een schemerlamp met een harmonicamechanisme waarmee de lichtbundel gericht kon worden. Dit type lamp was in de jaren 50, 60 in bijna elke huiskamer te vinden. U zult zich afvragen wat heeft dat met informatieregie te maken? Welnu, het is een prachtige metafoor voor een besturingsmodel van een organisatie. Laten we de gloeilamp als uitvoerende deel van een organisatie beschouwen en het draaipunt aan de muur het hogere management. Vanuit het draaipunt aan de muur wordt richting gegeven aan de lamp. Wat je direct ervaart is dat hoe groter de afstand tussen lamp en muur, het steeds lastiger wordt om vanuit de muur de lamp te sturen. De harmonica wordt steeds verder uitgerekt en (hoewel het aantal schakels gelijk blijft) verliestĀ zijn vormvastheid. Met andere woorden hoe groter de afstand tussen uitvoering en management hoe lastiger het wordt om de gewenste richting te realiseren. In deze metafoor zie je ook de schakels, welke staan voor de managementlagen, steeds verder onder spanning komen te staan. Tevens is met deze metafoor inzichtelijk dat kleine bestuurlijke wijzigingen grote (en soms onverwachte) gevolgen kunnen hebben wanneer de afstand tussen uitvoering en management groot is. Afstand moet in evenwicht zijn met de sterkte van de tussenliggende managementlagen. De wandschemerlamp, een metafoor welke goed toepasbaar is om aan organisaties die worstelen met haar besturingsmodel de effecten van bepaalde keuzes duidelijk te maken.